Ιμαρέτ του Μοχάμετ Άλι

Πουθενά δεν είναι τόσο εμφανές το ενδιαφέρον του Μοχάμετ Άλι για τη γενέτειρα πόλη του όσο σε αυτό το υπέροχο συγκρότημα (Külliye) ενός εντυπωσιακού Ιμαρέτ, Κορανικού σχολείου και φιλανθρωπικού κέντρου, που ξεκίνησε να κατασκευάζει το 1813. Το οικοδόμημα υποστήριζε τις εκπαιδευτικές, κοινωνικές και θρησκευτικές ανάγκες του μουσουλμανικού πληθυσμού και σταμάτησε τη λειτουργία του μετά την αποχώρησή του από την περιοχή, το 1923.

Βρίσκεται κάτω από το φρούριο και στο μέσο της ιστορικής περιοχής της Καβάλας. Το Ιμαρέτ είναι ένα σπάνιο κτίσμα στην Ευρώπη, ένα αριστούργημα οθωμανικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα.

Η ποικιλία της διακόσμησης, η ποιότητα των φίνων δομών, η αλληλεπίδραση μεταξύ εσωτερικών και ανοιχτών χώρων και η προσαρμοστικότητα των λειτουργικών δομών, δημιουργούν ένα πρωτότυπο συγκρότημα υψηλής αισθητικής και πολιτιστικής αξίας.

Το συγκρότημα περιλάμβανε ένα δημοτικό σχολείο και δύο σχολές ανώτατης εκπαίδευσης, αφιερωμένες στη διαδασκαλία του παραδοσιακού ισλαμικού προγράμματος σπουδών, των σύγχρονων επιστημών και των μαθηματικών.

Το Ιμαρέτ είναι ένα από τα πρώτα παραδείγματα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τεχνικής σχολής δυτικού τύπου που παρέχει κοσμική εκπαίδευση και αντανακλά το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του Μοχάμετ Άλι. Το συγκρότημα διέθετε 61 δωμάτια για περισσότερους από 300 οικότροφους φοιτητές, δύο αίθουσες διδασκαλίας, βιβλιοθήκη, τυπογραφείο και κουζίνα σούπας (Ιμαρέτ) για τη διατροφή φοιτητών, ταξιδιωτών και φτωχών ανεξαρτήτως θρησκείας. Για να ανταποκριθεί στις θρησκευτικές και υγειονομικές ανάγκες των κατοίκων της πόλης, το συγκρότημα περιελάμβανε επίσης χώρο για προσευχή, κρήνες για νήψη και χαμάμ. Οι δεξαμενές κάτω από τη δομή εγγυόνταν συνεχή ροή νερού.

Με το πέρασμα του χρόνου, η φιλανθρωπική και εκπαιδευτική δράση του ιδρύματος παρήκμασε. Σύμφωνα με τα σωζόμενα αρχεία, η σχολή συνέχισε να λειτουργεί μέχρι το 1902 και η κουζίνα σούπας μέχρι το 1923. Μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης και την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, το συγκρότημα φιλοξένησε Έλληνες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία (1927-1960).

Το 1954, το Ιμαρέτ, μαζί με το σπίτι της οικογένειας του Μοχάμετ Άλι, κηρύχθηκαν ως προστατευόμενα ιστορικά μνημεία και αναγνωρίστηκαν από το ελληνικό κράτος ως αιγυπτιακές ιδιοκτησίες (βακούφια). Οι δύο χώρες συμφώνησαν επίσης να δημιουργήσουν ένα Διεθνές Πολιτιστικό Κέντρο για την προώθηση της κοινής τους κουλτούρας. Ωστόσο, αυτή η απόφαση δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Αντ’ αυτού, ο χρόνος, οι πολλαπλές αλλαγές χρήσης και η αδιαφορία οδήγησαν τα δύο κτίρια σε μια κατάσταση αμέλειας.

Τον Αύγουστο του 2001, μετά από συμφωνία με την αιγυπτιακή κυβέρνηση, η οικογένεια των Μισσιριάν ανέλαβε την αποκατάσταση και των δύο μνημείων, με σκοπό να επιτευχθεί μια σύγχρονη χρήση, σύμφωνη με την ταυτότητα, την πολιτιστική σπουδαιότητα και την ιστορία τους.

Η αποκατάσταση άρχισε τον Νοέμβριο του 2001 και ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2004, σύμφωνα με τα αυστηρότερα διεθνή πρότυπα συντήρησης.

Copyright © MMXX MOHA Research Center